Bugun...


Yunus Emre Yalçın

facebook-paylas
Suriye - Bağımsızlık ve İç Savaş / Yunus Emre Yalçın
Tarih: 17-03-2018 09:15:00 Güncelleme: 17-03-2018 13:36:00


Suriye halkı, Fransız işgalinden kurtulabilmek için büyük bir bağımsızlık mücadelesi verdi ve Suriye 1946 yılında bağımsız oldu. Suriye için yeni bir dönem başladı. Yeni dönemin\bağımsızlığın tam olarak Suriye halkları için iyi olduğu söylenemez. Yeni dönemde istikrarsızlık, askeri darbeler ve siyasi olayların yaşandığı bir sürece girildi. 26 yıllık Fransa işgali sonucu kutuplaşmalar\bloklar oluştu. Bağımsızlığın ardından iktidar olma isteği bloklar arasında bir mücadeleye dönüştü ve bu mücadeleden doğan bir diktatör rejim ortaya çıktı.

 

Suriye bağımsız olduktan iki yıl sonra İsrail Devleti kuruldu. 1.Arap-İsrail savaşında İsrail’e karşı yenilgiye uğrayan Suriye’nin almış olduğu yenilgiden sonra ülke için hareketli günler yaşandı. Siviller ve askeriye arasında suçlamalar başladı. 22 yıl boyunca birçok askeri darbe gerçekleşti ve bir kargaşa ortamı oluştu. Askeri darbe olarak ilk 1949 (3x) yılında zincir Hüsni Zaim ile başladı. Daha sonra sırası ile 1954, 1961, 1963, 1966 ve 1970 yıllarında Suriye’de askeri darbeler yapıldı. (Bunun dışında birçok darbe girişimi yaşandı.)

Yıllarca Suriye’de siyasetin geleceğini askerler belirledi.

1970 yılından sonra askeri darbe ile karşılaşılmadı, bunun en büyük nedeni Hafız Esed’in politikasıdır. Hafız Esed bir daha askeri darbenin yaşanmaması (kendi koltuğunu sağlama alabilmek için) hükümet’in düşürülmemesi için birçok katliamın altına imza attı ve Suriye’de bir diktatör yapı oluşturdu. Hafız Esed’ın iktidara gelmesi ile yönetimi basçılar ele aldı.

Hafız Esed, ilk olarak iktidara geldiğinde yeni düzenlemelere gitti. Bu tarihlerde Hafız Esed güçlenmek ve meşrulaşmak için birçok yola girdi. Askeri yapıyı yeniden düzenledi, bir nevi askeri yapılanmayı kendisine bağlı kıldı. Askeri yapıların başına akrabalarını ve yakın tanıdıklarını getirdi.

Hafız Esed’in 2000 yılında ölmesiyle Suriye’nin yeni lideri oğlu Beşşar Esed oldu. “Göreve başlar iken daha 34 yaşında, genç bir lider olan Beşşar Esad Londra’da eğitim görmüştü, iktidara geldiğinde ise reformcu biri olarak tanınmıştı. Suriye’de Beşşar Esad iktidara geldikten sonra Irak ve Lübnan’da yaşanan gelişmeler, Şam yönetimini uluslararası alanda büyük bir sıkıntıya sürükledi. Esad iktidara geldiğinde halk büyük beklentiler içerisinde idi ancak demokratik reformların yapılmasını heyecan ile bekleyen halkın beklentileri boşa çıktı ve en sonunda halk oluşan düzene karşı ayaklandı.”

***

Suriye’de bağımsızlıktan bu yana bir türlü halkların kardeşçe yaşayacağı bir ortam sağlanamadı. Üstü, üstüne gelen askeri darbeler büyük bir kaos yarattı, 1970 yılında Hafız Esed’in yapmış olduğu darbe ile askeri darbe zinciri son buldu. 1970 yılından sonra Esed ailesi Suriye’yi yönetti ve diktatör bir yapı oluşturdu. 40 yıldır Esed ailesi tarafından yönetilen Suriye’de halk artık oluşan bu diktatör yapıyı istemeyip bunun sonucunda halk hareketlerini başladı. Yalnız Suriye’deki halk ayaklanması diğer Arap ülkelerindeki ayaklanmadan farklıdır. Birçok küçük grubun katılması ile bu hareket kısa bir süre içerisinde iç savaşa dönüştü.

2010 yılından itibaren bazı Arap ülkelerinde Arap Baharı adı ile halk ayaklanmaları, protestolar ve yürüyüşler başladı. Arap dünyasındaki halk ayaklanmaları Tunus, Mısır, Libya ve Yemen’de halkın istediği şekilde sonuçlandı. Tunus’ta gösteriler sonucunda Devlet Başkanı Zeynel Abidin Bin Ali görevinden ayrılmak zorunda kaldı. Tunus’ta başlayan istifalar Mısır’da Hüsnü Mübarek’in, Libya’da Muammer Kaddafi’nin ve Yemen’de Devlet Başkanı Ali Abdullah Salih’in iktidarını sona erdirmesine yol açtı. Tunus, Mısır, Libya ve Yemen’de başlayan halk hareketleri Suriye’de de kendini gösterdi. Yalnız Suriye’de yaşanan ayaklanmalar, halk hareketleri ve olaylar diğer Arap ülkelerinde olduğu gibi başarılı olmadı. Suriye bu noktada istisnai bir durumda yer almakta çünkü Suriye’de halk hareketleri zaman ile büyümüş ve en sonunda birçok gurubun katıldığı bir iç savaşa dönüştü. Arap Baharı döneminde, Arap halkları iktidardan tek adam rejiminin, aile yönetiminin son bulmasını, adaletin ve demokrasinin getirilmesini vb. istedi.

Beşşar Esed’e bağlı güçler Esed’a karşı oluşan muhalefeti\halk ayaklanmalarını bastırabilmek için şiddete başvurdu. Esed rejimi yapılan halk hareketlerinden sonra bazı reformları yapmayı kabul etse bile yapılan reformlar yasal çerçevede kalmış hayata geçirilmedi. Yaşananların sonucunda halk hareketleri devam etti.

Maalesef Suriye bağımsızlığına kavuştuğu günden bugüne hiçbir zaman toplumun tüm kesimlerinin tamamının sorunlarına ve beklentilerine karşılık veremedi. İktidara gelen hiçbir parti, lider veya bir oluşum tüm kesimleri temsil noktasında bir ilerleme kat edemedi, her zaman iktidardaki düşünceye yakın olmayan gruplar ayrıştırıldı.

Son 7 yılda çıkan çatışmalarda binlerce insan hayatını kaybetti ve milyonlarca insan evlerinden ayrılmak zorunda kaldı.

 





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARA
YUKARI