1901 yılında, Yunanistan açıklarındaki Antikythera Adası yakınlarında bir grup dalgıç, antik bir gemi enkazında karmaşık bir dişli mekanizması buldu. Başlangıçta sıradan bir bronz parçası gibi görünen bu eser, yıllar süren araştırmalar sonucunda tarihin en büyük gizemlerinden biri haline geldi.
Bu cihaz, Antikythera Mekanizması olarak adlandırıldı ve şaşırtıcı bir şekilde, modern saatlerden ve hesap makinelerinden binlerce yıl önce, ileri düzey bir mühendislikle yapılmıştı.
Peki, bu mekanizma gerçekten antik dünyanın bir bilgisayarı mıydı? Kim tarafından yapıldı ve nasıl çalışıyordu?
Antikythera Mekanizması Nedir?
Antikythera Mekanizması, M.Ö. 150-100 yılları arasında yapıldığı düşünülen, karmaşık dişlilerden oluşan bir cihazdır.
- Mekanizma, Güneş’in, Ay’ın ve gezegenlerin hareketlerini tahmin edebiliyordu.
- Gelecekteki tutulmaları önceden hesaplayabiliyordu.
- Olimpiyat oyunlarının tarihlerini belirlemek için kullanıldığı düşünülüyor.
- Modern saatlerde kullanılan diferansiyel dişlilerin en eski örneklerinden birini içeriyor.
Bu özellikleriyle, Antikythera Mekanizması, bilinen en eski astronomik hesaplama cihazı olarak kabul ediliyor.
Kim Tarafından Yapıldı?
Bilim insanları, bu mekanizmanın Antik Yunanlılar tarafından yapıldığını düşünüyor.
- Arşimet’in ve Hipparkos’un bu tür mekanik cihazlar üzerinde çalışmış olabileceği öne sürülüyor.
- Mekanizmanın, Rodos’ta bir astronomi okulu tarafından üretildiği tahmin ediliyor.
- Ancak o dönemde böyle karmaşık bir mühendislik nasıl geliştirildi?
Eğer bu mekanizma antik çağda gerçekten kullanıldıysa, neden benzer başka hiçbir cihaz günümüze ulaşmadı?
İleri Teknoloji mi, Kaybolmuş Bilgi mi?
Antikythera Mekanizması’nın bulunması, antik dünyanın teknolojik seviyesine dair büyük soru işaretleri yarattı.
- Bu kadar ileri mühendislik nasıl mümkün oldu?
- Antik çağlarda daha fazla mekanik hesaplama cihazı yapıldı mı?
- Zamanla bu bilgi kayboldu ve Orta Çağ boyunca unutuldu mu?
Bazı araştırmacılar, Antikythera Mekanizması’nın kaybolmuş bir bilimsel mirasın son kalıntısı olabileceğini öne sürüyor.
Bugün Bile Çözülmemiş Bir Sır
Günümüzde yapılan X-ray taramaları, cihazın içinde daha önce fark edilmeyen yeni dişliler ve mekanizmalar olduğunu gösterdi.
Ancak hâlâ tam olarak nasıl çalıştığını ve kimler tarafından kullanıldığını kesin olarak bilmiyoruz.
Eğer Antikythera Mekanizması gibi başka cihazlar da vardıysa, kim onları üretti ve neden bu teknoloji binlerce yıl boyunca unutuldu?
Bu gizem, Antik Yunanlıların bilimde düşündüğümüzden çok daha ileri olduğunu kanıtlayan en büyük keşiflerden biri olabilir.